Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
title
large_stringlengths
1
111
text
large_stringlengths
21
2.48k
char_len
int64
21
2.48k
Башҡортостан
Башҡортостан Республикаһы шулай уҡ Башҡортостан — Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Конституцияларына ярашлы, үҙаллы демократик дәүләт.
149
Башҡортостан
Шураның ҡарары III Бөтә Башҡорт Ҡоролтайы тарафынан раҫлана (1917, 8 декабрь).
78
Башҡортостан
1919 йылдың 20 мартында «Үҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт совет автономияһы тураһында килешеү» нигеҙендә, Башҡорт Совет Республикаһын иғлан ителә.
170
Башҡортостан
1990 йылдың 11 октябрендә Башҡортостандың дәүләт суверенитеты тураһында декларация ҡабул ителә.
95
Башҡортостан
1992 йылдың 25 февраленән Башҡортостан Республикаһы тип атала башлай.
69
Башҡортостан
Республика Халыҡ-ара төрки халыҡтар мәҙәниәте һәм сәнғәте ойошмаһы — ТӨРКСОЙ-ҙың тулы хоҡуҡлы ағзаһы.
101
Башҡортостан
Башҡортостан Республикаһы Конституцияһына ярашлы дәүләт власы суд, башҡарма һәм закондар сығарыу йүнәлештәренә бүленә.
118
Башҡортостан
Башҡортостан Республикаһы Башлығы — Башҡортостан Республикаһының башлығы һәм Башҡортостан Республикаһының иң юғары вазифалы кешеһе.
131
Башҡортостан
Башҡортостан Хөкүмәте статусы һәм хоҡуғы Башҡортостан Конституцияһы менән билдәләнгән.
86
Башҡортостан
Башҡортостан юғары суды, Рәсәйҙең юғары судының түбәнге инстанция суды.
71
Башҡортостан
Башҡортостан арбитраж суды, Рәсәйҙең юғары судының түбәнге инстанция суды.
74
Башҡортостан
Башҡортостан Парламенты — Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай бер палатаһынан торған закондар сығарыу органы.
126
Башҡортостан
Халыҡ һаны буйынса Башҡортостан Рәсәй Федерацияһында — етенсе, Волга буйы федераль округында беренсе урында тора.
113
Башҡортостан
2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса Башҡортостанда 4 104 336 кеше йәшәй.
96
Башҡортостан
2019 йылда Башҡортостан спортты үҫтереү буйынса Рәсәйҙең иң яҡшы төбәге тип танылды һәм Милли спорт премияһына лайыҡ булды.
123
Республика
Йөмһүриәт  — әл-джүмһүриәт, башҡортса йөмһүриәт тип әйтелә, һүҙ республика мәғәнәһендә ҡулланыла.
97
Республика
Октябрь революцияһынан һуң Башҡортостан автономияһы иғлан ителгәс, уны күпмелер ваҡыт Башҡортостан Йөмһүриәте тип атап йөрөтәләр.
129
Республика
Урта быуат Төньяҡ Италияла ҡайһы бер ҡала-дәүләттәр идара итеү формаһы буйынса йә коммуна, йә синьориялар булып тора.
117
Республика
Урта быуат авторҙары ирекле граждандарҙы тасуирлау өсөн Libertas Populi — ирекле кешеләр терминын ҡуллана.
106
Республика
Монархияға ҡарамаған дәүләттәрҙе тасуирлау өсөн авторҙар, шул иҫәптән Леонардо Бруни, «республика» латин фразаһын ҡулланыуға индерә.
132
Республика
Хәҙерге ваҡытта «республика» термины йышыраҡ үҙ власын тәхеткә вариҫлыҡ итеү йәки илаһи хоҡуҡ кеүек башҡа нигеҙҙә түгел, ә халыҡтан алған идара итеү формаһын аңлата.
165
Республика
Күпселек контекстарҙа был төшөнсә республиканың төп билдәләмәһе булып ҡала.
75
Республика
Бөгөнгө көндә донъяның күпселек илдәрен республикалар тәшкил итә.
65
Республика
Элек республиканың формалары бик күп төрлө булған, шуға күрә уларҙың барыһын да бер килешле билдәләмә менән аңлатыу бик ауыр.
125
Республика
Мәҙәниәттең башланғыс стадияһында барлыҡҡа килгән һәм дәүләттәр тип аталырға мөмкин булған ижтимағи тормош монархия һәм республика элементтарының тулы ҡатнашмаһын кәүҙәләндерә.
176
Республика
Ғәҙәттә бындай дәүләттәр монархия тип һанала, әммә ысынбарлыҡта халыҡ йыйылышының ҡеүәте һәм уның дәүләт башлығын һайлауға йоғонтоһо шул тиклем ҙур, ә монархтың роле шул тиклем сикләнгән булғанға күрә, бындай номенклатура бөтөнләй ирекле булып күренә.
251
Республика
Боронғо республикалар (грек һәм рим) ике төрлө була, улар бер-береһенән шул тиклем айырылып тора, шуға күрә хатта дәүләттәрҙең беренсе фәнни классификацияһын төҙөүсе Аристотель уларҙы өсөнсө монархия менән бер рәттән айырым үҙ аллы дәүләт формалары итеп билдәләй.
263
Республика
Был ике форма — аристократия һәм демократия; улар эргәһендә олигархия, Аристотель фекеренсә — аристократияның дегенерация формаһы, үҙаллы әһәмиәткә эйә була.
157
Республика
Дәүләт хоҡуғы буйынса рим яҙыусылары (Полибий) шулай уҡ республика менән монархия араһында сик ҡуймайҙар, ә төҙәтелгән Аристотель классификацияһын ҡулланған, ә ябай телдә республика һүҙе дәүләт тигәнде аңлатҡан.
211
Республика
Демократик республикаларҙа суверенитет халыҡтыҡы була, йәғни гражданлыҡ хоҡуғына эйә булған бөтә ирекле ир-ат граждандарыныҡы; юғары закондар сығарыу һәм контролдә тотоусы власть дәүләттең бөтә мөһим чиновниктарын һайлаған бөтә халыҡ йыйылышы ҡулында була; асылда, бындай шарттарҙа власты халыҡты үҙ артынан эйәртә белгә...
368
Республика
Аристократияла һәм олигархияла власть өҫтөнлөклө ҡатлам ҡулында була.
69
Республика
Демократик республикаларҙың да, аристократик республикаларҙың да камил саф формалары булмаған; грек һәм рим республикалары тарихында ҡаты көрәш алып барған дәүләттәр була; башта аристократия өҫтөнлөк итә, унда демократик элемент ҙур әһәмиәткә эйә була башлай.
259
Республика
Антиклыҡтың республика системаһы ҡоролошона, атап әйткәндә, хәҙерге заман республикаларынан ҡырҡа айырылып торған түбәндәге өс һыҙат хас:.
138
Республика
Дәүләт мәнфәғәттәре шәхестең хоҡуҡтарынан юғары булған.
55
Республика
Хатта иң ирекле һәм демократик грек полистарында ла шәхси азатлыҡ сикле була, дәүләттең кеше шәхесенә дәғүәләре бик ҙур була; халыҡ йыйылышы ағзаһы булараҡ, шәхес хаким булған, әммә үҙе бер ниндәй ҙә айырылғыһыҙ хоҡуҡтар менән файҙаланмаған.
241
Республика
Боронғо республикаларҙа дәүләт эштәре бөтә граждандар йыйылышында хәл ителгән.
78
Республика
Тик ҡайһы бер швейцария общиналары йәки кантондары.
51
Республика
Был республикаларҙан әлегә тиклем Швейцария конфедерацияһында берләшкән Швейцария кантондары ғына үҙҙәренең республика ҡоролошон һаҡлап ҡалған һәм бер бәләкәй генә ил [Сан-Марино](301 йылдан).
192
Республика
Урта быуаттарҙа хәҙерге Рәсәй территорияһында Новгород Республикаһы, Псков Республикаһы һәм Вятка ере булған, унда төп власть вече булған, һәм был ерҙәр Мәскәүгә ҡушылғанға тиклем вече йәшәү рәүеше булған.
205
Республика
Бөйөк революциянан һуң Франция беренсе тапҡыр республикаға әйләнә, шунан һуң күпмелер ваҡытҡа идара итеүҙең монархия формаһы тергеҙелә.
135
Республика
Наполеон осоронда еңеүселәр Европаның бик күп боронғо республикаларын, шул иҫәптән Венеция, Генуя, Нидерландты юҡ итә.
118
Республика
Европанан ситтә наполеон һуғыштары Латин Америкаһы дәүләттәренә бойондороҡһоҙлоҡ алырға мөмкинлек биргәнлектән, республикаларҙың тағы бер төркөмө ойошторола.
157
Республика
Республикалар төрө дәүләт власы нисек тормошҡа ашырылыуға ҡарап, дәүләттәге хоҡуҡи мөнәсәбәттәр субъекттарының ҡайһыһына (президент йәки парламентҡа) күберәк власть бирелеүгә ҡарап биләләнә.
190
Республика
Парламент республикаһы, унда иң күп власть — парламентта.
57
Республика
Парламент хөкүмәтте булдыра, һайлауҙарҙа еңгән партия вәкиле премьер-министр итеп тәғәйенләнә.
94
Республика
Президент республикаһында президент власть тармаҡтары араһында мөнәсәбәттәрҙе көйләй, хәрби көстәр башлығы (верховный главнокомандующий), илде халыҡ-ара сәйәсәттә кәүҙәләндерә, хөкүмәтте булдыра, парламентҡа закон проекттарын тәҡдим итә.
237
Республика
Ҡатнаш республика (ярым президент республикаһы) — көслө президент власы менән парламент контроле аҫтында эшләүсе хөкүмәт бер үк ваҡытта йәшәй.
142
Республика
Төрлө илдәрҙә ярым президент республикаһы төрлөсә.
50
Республика
Төп үҙенсәлеге—хөкүмәттең президент һәм парламент алдында яуаплы булыуы.
72
Республика
Бынан тыш тағы ошондай республикалар була:.
43
Республика
Совет республикаһы — был республикала идара итеүҙең нигеҙен һайланған дәүләт органдары— Советтар тәшкил итә.
108
Республика
Республика демократик үҙәкләштереү принцибына таяна, властарҙы бүлеү инҡар ителә.
81
Республика
Советтарҙың эшмәкәрлеге парламент сессияларында бара, уларҙың даими эшләгән органдары- президиумдар һәм башҡарма комитеттар.
124
Республика
Депутаттар, әгәр башҡарма комитеттар һәм президиумға инмәһә, үҙ эшенән азат ителмәй.
84
Республика
Был типтағы республика башта 1917 йылда Совет Рәсәйендә тыуа, һуңыраҡ тағы бер нисә социалистик илдә булдырыла.
111
Республика
Коммунистик режимдар ҡолатылғас, совет республикалары урынына ғәҙәттәге республикалар булдырыла.
96
Республика
Халыҡ республикаһы — ҡайһы бер илдәрҙә дәүләт исеме.
52
Республика
1917—1920 йылдарҙа был термин элекке Рәсәй империяһы һәм Австро-Венгрия биләмәләрендә бер аҙ ваҡыт йәшәп өлгөргән республикалар (мәҫәлән, Белоруссия, Украинала һ. б).
166
Республика
1920 йылдарҙа Советтар Союзы яҡлы Монгол Халыҡ Республикаһы, Тува Халыҡ Республикаһы.
85
Республика
1920—1924 йылдарҙа Урта Азияла Бохара һәм Хорезм Халыҡ Республикалары була.
75
Республика
1945 йылдан һуң «Халыҡ республика»һы исеме Көнсығыш Европалағы дәүләттәргә бирелә.
82
Республика
Аристократия республикаһы — был республикаһы формаһы булғанда дәүләт власы бер һайлауҙарҙан икенсе һайлауҙарға тиклем аҙсылыҡ ҡулында була.
139
Республика
Ислам республикаһы — Яҡын Көнсығышта таралған теократия йәки уға яҡын торған дәүләт ҡоролошо формаһы (мәҫәлән, Иранда дәүләтте мосолмандарҙың башлығы етәкләй).
159
Республика
Федератив республикала федераль үҙәк менән республикаларҙағы дәүләт органдары араһында вәкәләттәр бүленгән.
107
Республика
Унда дөйөм эштәр, ижтимағи, сәйәси һәм мәҙәни эштәргә ҡағылышлы мәсьәләләр ҡаралған.
84
Республика
Туранан-тура демократияның тарихи формаһы, бигерәк тә Новгород һәм Псков республикаларында оҙаҡ һаҡланған.
106
Тарих
Был өлкәлә эшләүсе ғалимдарҙы тарихсылар тип атайҙар.
53
Тарих
Тарыраҡ мәғәнәлә «тарих» — ваҡиғаларҙың, тарихи процесстың эҙмә-эҙлеклелеген асыҡлау, һүрәтләнгән сараларҙың объективлығын билдәләү һәм ваҡиғаларҙың сәбәбенә һәҙөмтә эшләү өсөн үткәндәр тураһындағы һәр сығанаҡты өйрәнеүсе фән.
226
Тарих
Тарих» һүҙенең тәүге мәғәнәһе «һорашыу», белешеү, «асыҡлау» кеүек Боронғо Греция терминдарына барып тоташа.
107
Тарих
Тарих факттар һәм ваҡиғаларҙың ысынлығы һәм дөрөҫлөгөн асыҡлау менән тиңләштерелә.
82
Тарих
Боронғо Рим тарихнамәһендә (тарихнәмә хәҙерге мәғәнәлә — тарих фәнен, уның тарихын өйрәнеүсе тармаҡ) был һүҙ белешеү алымын йә ысулын түгел, ә үткән ваҡиғалар хаҡында һөйләү, хикәйәләүҙе аңлатҡан.
196
Тарих
Артабан ысынбарлыҡта булған йәки уйлап сығарылған ниндәйҙер хәл-ваҡиға тураһында һөйләүҙе «тарих» тип атай башлағандар.
119
Тарих
Теге йәки был мәҙәниәттә популяр булған, ләкин башҡа сығанаҡтар менән раҫланмаған тарихтар, мәҫәлән, Король Артур легендаһы, ғәҙәттә мәҙәни ҡомартҡының өлөшө генә булып тора.
174
Тарих
Тарих» һүҙе грек теленән ингән һәм wid-tor, сығышы менән праиндоевропа теленән.
79
Тарих
Боронғо Грецияла «тарих» һүҙе хәҙерге мәғәнәләге тарихи белемде генә түгел, ә тикшереү юлы менән алынған һәр төрлө белемде белдергән.
133
Тарих
Мәҫәлән, Аристотель был һүҙҙе үҙенең «Хайуандар тарихы»нда файҙаланған.
71
Тарих
Шулай уҡ был һүҙ Гомер гимндарында, Гераклит әҫәрҙәрендә һәм Афина дәүләтенә ант биреү тексында ла осрай.
105
Тарих
Бэкон өсөн тарих – сығанағы хәтер булып торған, урыны киңлектә һәм ваҡытта билдәләнгән предметтар тураһындағы белем.
116
Тарих
Урта быуат Англияла «тарих» һүҙе хикәйә мәғәнәһендә ҡулланыла.
62
Тарих
Тарих» термины үткән ваҡиғаларҙың эҙмә-эҙлеклеге булараҡ, XV быуат аҙағында инглиз телендә барлыҡҡа килгән, ә «тарихи» һүҙе XVII быуатта.
137
Тарих
Германияла, Францияла һәм Рәсәйҙә ике мәғәнәлә лә элеккесә бер үк “тарих” һүҙе ҡулланыла.
89
Тарих
Хәҙерге ваҡытта тарих тарих институттары көсө менән булдырыла.
62
Тарих
Быуындар хәтерендә ҡалған бөтә ваҡиғалар ҙа, теге йәки был төп сығанаҡҡа таянып, тарихи хроника йөкмәткеһе булдыра.
115
Тарих
Был үткәндәрҙе тергеҙеүҙә мөһим булған сығанаҡтарҙы асыҡлау өсөн кәрәк.
71
Тарих
Архив сығанаҡтарынан тыш, тарихсылар ҡомартҡыларҙағы яҙыуҙар һәм һүрәттәр менән дә, риүәйәттәр һәм башҡа сығанаҡтар менән дә файҙаланырға мөмкин, мәҫәлән, археологик.
166
Тарих
Археология, тарихи сығанаҡҡа бәйле булмаған сығанаҡтар биреүе менән тарихи тикшеренеүҙәр өсөн файҙалы.
102
Тарих
Ул теге йәки был хәл-ваҡиға шаһиттарының мәғлүмәтен кире ҡағып йәки раҫлап ҡына ҡалмай, ә ваҡытлы осорҙарҙы мәғлүмәт менән тултырыу мөмкинлеге лә бирә.
151
Тарих
Ҡайһы бер авторҙар тарихы — гуманитар, икенселәре — йәмғиәт фәндәренә ҡарай, йәки гуманитар һәм йәмғиәт фәндәре арһындағы өлкә булараҡ та ҡаралырға мөмкин.
155
Тарих
Тарихты өйрәнеү йыш ҡына билдәле бер практик йәки теоретик маҡсат менән, һәм шул уҡ ваҡытта кешенең ғәҙәти ҡыҙыҡһыныуы менән дә бәйле була.
139
Тарих
Тарихнамә» термины бер нисә мәғәнәгә эйә.
41
Тарих
Беренсенән, ул тарихтың нисек яҙылыуы, тарих методологияһының ни тиклем дөрөҫ ҡулланылыуы һәм тарих белеменең үҫеше тураһындағы фән.
132
Тарих
Икенсенән, ошо уҡ термин менән тарихи хеҙмәттәр йыйылмаһы билдәләнә.
68
Тарих
Өсөнсөнән, «тарихнамә» термины менән конкрет тарихсыларҙың ҡараштарын, эштәрен өйрәнеүҙе (тарихи яҙмалар булдырыуҙың сәбәптәре, уларҙың тематикаһы, ваҡиғаларҙы интепретациялау алымы, авторҙың һәм уның аудиторияһының ныҡлы фекере, икенсе тарихсыларға ҡарата һылтанма биреү, дәлилдәрҙе файҙалана белеү анализлана) билдәләй...
324
Тарих
Профессиональ тарихсылар кешелек тарихында берүк хикәйәләү булдырыу ихтималлығы тураһында ла фекер алыша.
105
Тарих
Тарих фәлсәфәһе — фәлсәфәнең бер өлөшө, ул кешелек тарихының һуңғы һорауына яуап бирергә тырыша.
96
Тарих
Тарих фәлсәфәһен тарихнамә менән бутарға ярамай.
48
Тарих
Икенсе яҡтан, тарих фәлсәфәһен фәлсәфә тарихы менән ҡушырға кәрәкмәй.
69
Тарих
Профессиональ тарихсылар шулай уҡ, тарихтың фәнме әллә инде ирекле сәнғәтме булыу мәсьәләһе буйынса ла фекер алыша.
115
Тарих
Был бүленеш мөһим дәрәжәлә яһалма һанала, сөнки тарихты белем өлкәһе булараҡ, төрлө аспекттарҙа ҡарайҙар.
105
Тарих
Тарихи алым тәүге сығанаҡтар һәм башҡа мәғлүмәттәр менән эшләгәндә тикшеренеүҙәр барышында табылған һәм тарихи хеҙмәт яҙғанда файҙаланылған принциптарға һәм ҡағиҙәләргә эйәреүҙән тора.
184
End of preview. Expand in Data Studio

Bashkir Wikipedia Monolingual Corpus

Cleaned sentence-level Bashkir text from Wikipedia for pretraining, tokenizer training and linguistic research.

Overview

Sentence-level text extracted from the Bashkir Wikipedia dump (bawiki-20260801), cleaned and filtered with automated language identification. The cleaned configuration is the recommended default for language modelling, tokenization and linguistic research; precleaned is an earlier, lighter extraction kept for alternative preprocessing and comparison.

At a glance
Task Monolingual corpus / pretraining
Default config cleaned
Fields title, text, char_len
Source Bashkir Wikipedia dump bawiki-20260801
License CC BY-SA 4.0

Contents

Files and Configurations

Config Contents Rows
cleaned (recommended) Verified sentences with article title and length 800,655
precleaned Initial extraction with lighter baseline filtering 1,198,784

Counts and artifact hashes are kept in META.json as the source of truth.

Schema

cleaned/data.parquet:

Column Type Description
title string Bashkir Wikipedia article title
text string Cleaned sentence text
char_len int64 Sentence length in characters

precleaned/data.parquet contains title and text.

Examples

Article Sentence
Башҡортостан Башҡортостан Республикаһы шулай уҡ Башҡортостан — Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Конституцияларына ярашлы, үҙаллы демократик дәүләт.
Республика Йөмһүриәт — әл-джүмһүриәт, башҡортса йөмһүриәт тип әйтелә, һүҙ республика мәғәнәһендә ҡулланыла.
География География (грек телендә γεωγραφία, ерҙе тасуирлау) — Ерҙе тасуирлаған, йәғни Ерҙең географик тышлығын тикшергән фәндәр системаһы.
Әбделхәмит I Уның тәхеттә ултырыуы ваҡытында дәүләттең иҡтисади сығанаҡтары янычарҙарға ғәҙәти хеҙмәт хаҡын түләргә аҡса етмәҫлек дәрәжәгә барып етә.

Method

bawiki-20260801 dump → wikitext stripping → Unicode NFC normalization
    ├─ language gate + sentence filters → cleaned/data.parquet    (recommended)
    └─ lighter baseline filtering      → precleaned/data.parquet
  • Extraction: sentences extracted from the official Wikimedia dump bawiki-20260801.
  • Wikitext stripping: MediaWiki markup, templates, infoboxes, tables, external links and reference tags removed.
  • Normalization: Unicode NFC normalization, standardized quotes and balanced punctuation; all nine Bashkir-specific letters (Ә Ғ Ҙ Ҡ Ң Ө Ҫ Ү Һ) preserved.
  • Language filtering: non-Bashkir admixture removed with Bashkir LID (ba_prob >= 0.50); see the companion Bashkir LID.
  • Sentence boundaries: incomplete fragments, orphaned list entries and snippets under 5 words are excluded from cleaned only.

cleaned applies the full language gate and sentence filters. precleaned stops at the earlier, lighter baseline stage and is intentionally noisier.

Quality and Use

Non-Bashkir material was partially removed with automatic filtering. At this scale, encyclopedic texts cover global geography, history and sciences, so some borrowed vocabulary, foreign names, technical terms or segmentation artifacts may remain. Review samples before using the dataset in production or for evaluation benchmarks.

Limitations

  • Automated language filtering can miss short, ambiguous or code-mixed sentences.
  • train is a distribution convention; no leakage-free evaluation split is provided.
  • precleaned is intentionally noisier than cleaned and is meant for custom filtering experiments.

Related Resources

Usage

pip install datasets
from datasets import load_dataset

dataset = load_dataset("failed09/bashkir-wikipedia-monolingual", "cleaned")
df = dataset["train"].to_pandas()
print(df.head())

Or directly with Pandas:

import pandas as pd

df = pd.read_parquet("cleaned/data.parquet")

License

Distributed under the CC BY-SA 4.0 license. The release contains text extracted from the Bashkir Wikipedia; upstream source licenses and attribution requirements apply. Preserve Wikipedia and Wikimedia attribution when redistributing or publishing derivative datasets.

Citation

@dataset{failed09_bashkir_wikipedia_monolingual_2026,
  title = {Bashkir Wikipedia Monolingual Corpus},
  author = {failed09},
  year = {2026},
  publisher = {Hugging Face},
  url = {https://huggingface.co/datasets/failed09/bashkir-wikipedia-monolingual},
  note = {Cleaned sentence-level Bashkir Wikipedia corpus}
}

Open Bashkir Data and Sources 🐝

This release is part of an open-source effort to support the development, preservation and practical use of the Bashkir language. Other related models, datasets and tools are available on the author's Hugging Face profile.

The author does not claim ownership or authorship of the source texts or other materials used to derive this release; rights and licensing remain with the original authors, publishers and dataset providers. Source texts are not redistributed in this repository, so users should follow the licenses and attribution requirements of the relevant upstream resources.

Downloads last month
104