Search is not available for this dataset
text stringlengths 10 518k |
|---|
Tibdə dərman preparatların və ekstratların alınmasında istifadə olunur. |
Toxuculuq, parfümeriya və qida sənayesində geniş istifadə edilir. |
Kimya sənayesində polimerlərin, sintetik liflərin istehsalı üçün xammal olaraq və həlledici kimi istifadə olunur. |
1-Xlornaftalin(α-xlornaftalin) – formulu C10H7Cl olan aromatik xlor üzvi birləşmədir. |
Fiziki xassəsi 1-Xlornaftalin rəngsiz yağlı mayedir. |
Laboratoriya şəraitində 1-xlornaftalinin alınması, naftalinin yodud iştirakı ilə qaz şəklində olan xlorla xlorlaşma reaksiyası nəticəsində baş verir. |
Tərkibində 256 q naftalin, 450 q xlorbenzol və 1,3 q yod olan məhlulu qarışdıraraq qaynama dərəcəsinə çatdırırıq və xlor qazını daxil edirik. |
Sonra qarışıq soyudulur, uçucu turşuları və onların anhidridlərini çıxarmaq məqsədi ilə azotla təmizlənir və vakuumda qovulur. |
Maddənin çıxımı 80% (260–265 q) təşkil edir. |
C 10 H 8 + Cl 2 → t ; k a t C 10 H 7 Cl + HCl {\displaystyle {\ce {C10H8 + Cl2 ->[t; kat] C10H7Cl + HCl}}} Alüminium xloridin iştirakı ilə naftalin ilə sulfurilxloridin reaksiyasınəticəsində almaq olar: C 10 H 8 + SO 2 Cl 2 → A l C l 3 C 10 H 7 Cl + HCl + SO 2 {\displaystyle {\ce {C10H8 + SO2Cl2 ->[AlCl3] C10H7Cl + HCl... |
Yüksək temperaturda və təzyiqdə qələvilərlə hidroliz olunur: C 10 H 7 Cl + H 2 O → t ; p C 10 H 7 OH + HCl {\displaystyle {\ce {C10H7Cl + H2O ->[t; p] C10H7OH + HCl}}} Efir mühitində litium ilə reaksiyaya girərək 1-naftillitium alınır: C 10 H 7 Cl + 2 Li → E t 2 O C 10 H 7 Li + LiCl {\displaystyle {\ce {C10H7Cl + 2Li -... |
1-Xlornaftalin zəhərlidir, lakin 2-xlornaftalin istisna olmaqla, digər törəmələri arasında ən az təhlükəlidir. |
Dəri ilə təmasda olduqda müxtəlif dəri xəstəliklərinə, dermatitə səbəb olur. |
1-Xlornaftalinin buxarı ilə nəfəs aldıqda qaraciyərin xroniki zədələnməsinə, hepatitə, bəzən isə qaraciyərin kəskin sarı atrofiyasına səbəb olur. |
Sənaye binalarının iş sahəsinin havasında buxarın icazə verilən konsentrasiyası 0,5 mq/m³ təşkil edir. |
Qarayev Ş.F., İmaşev İ.B., Talıbov G.M.Üzvi kimya, Bakı, 2003. |
Məhərrəmov A.M., Məhərrəmov M.M. |
Üzvi kimya, BDU, Bakı, 2007. |
Məhərrəmov A.M.,Allahverdiyev M.Ə. |
Üzvi kimya, BDU, Bakı, 2007. |
Fiziki xassələri 1-Xlorpropan rəngsis tez alışan mayedir. |
Xloroforma bənzər qoxusu var. |
Bir çox xloralkanlardan fərqli olaraq sudan yüngüldür, sıxlığı 0,89 q/ml təşkil edir. |
Propanın xlorlaşması reaksiyası zamanı 2-xlorpropan ilə birlikdə alınır. |
Məhsulların nisbəti temperaturdan asılıdır. |
Dimetilformiadın katalizi zamanı tionilxloridin propanol-1-ə təsiri nəticəsində: 2. |
Propan-1 –in xlorid turşusu ilə reaksiyası nəticəsində almaq olar: 3. |
Hidrogenləşmə reaksiyası: Kimyəvi xassələri 1-Xlorpropan suda pis həll olunur. |
Etil spirtində, dietil efirində, asetonda yaxşı həll olunur. |
Dehidrogenləşmə reaksiyası 3. |
Fridel-Krafts reaksiyası: CH 3 − CH 2 − CH 2 Cl ⇌ AlCl 3 CH 3 − CH ( Cl ) − CH 3 Reaksiya zamanı benzol çox götürülürki alkilləşmə davam etməsin. |
Konovalov reaksiyası. |
Nitrolaşma raksiyası 1-Xlorpropan tənəffüs olunduqda və daxilə düşdükdə çox zərərlidir, dərialtına keçir. |
Mərkəzi sinir sisteminə pis təsir göstərir. |
Göz və dəri ilə təmasda olduqda keçici qıcıqlanmaya səbəb olur. |
Hava ilə qarışdıqda partlayış baş verə bilər. |
Məhərrəmov A. M., Məhərrəmov M. M. Üzvi kimya, BDU, Bakı, 2007. |
Coğrafi yerləşməsi rayon mərkəzindən (Baymak): 26 km, ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sibay stansiyası): 71 km. |
Milli tərkibi 2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100 %) üstünlük təşkil edir. |
Xarici keçidlər asmo-rb.ru — Başqırdıstan Respublikası Bələdiyyələr Şurasının rəsmi saytı |
Coğrafi yerləşməsi rayon mərkəzindən (Baymak): 49 km, kənd sovetliyindən (1-ci Türkmən): 15 km. |
ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sibay stansiyası): 8 km. |
Milli tərkibi 2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (99%) üstünlük təşkil edir. |
Xarici keçidlər asmo-rb.ru — Başqırdıstan Respublikası Bələdiyyələr Şurasının rəsmi saytı |
1-ci Ordu Korpusu — Bərdə korpusu olaraq da adlandırılan Azərbaycan Quru Qoşunlarının regional bir hərbi birləşməsi. |
Silahlı Qüvvələrin ən təhlükəli və strateji qüvvəsi olaraq tanınır. |
Bölmələrinin əksəriyyəti Ermənistanın uzun illər işğal atında saxladığı Dağlıq Qarabağla təmas xəttində yerləşirdi. |
Hal-hazırda korpusun rəhbərlik vəzifələrini icra edir general-mayor Bilal Çompuzov. |
Korpus 3 mart 1992-ci ildə Azərbaycanın 701-ci, 708-ci və 130-cu Motoatıcı briqadasından qurulur. |
Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi General Nəcməddin Sadıkov korpusun ilk komandiri olur. |
İştirak etdiyi əməliyyatlar arasında Kəlbəcər döyüşü də vardır. |
İkinci Qarabağ müharibəsindəki əməliyyatları İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı korpus Suqovuşandakı qarşıdurmalarda iştirak edir. |
Kəndin 3 oktyabr tarixində Azərbaycan qüvvələri tərəfindən tutulmasında əsas rollardan birini oynayır. |
9 dekabrda Prezident İlham Əliyev bu münasibətlə general Hikmət Həsənovun "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında bir sərəncam imzalayır. |
Korpus komandirinin müavini polkovnik Babək Səmidli Suqovuşana hücumda korpusun bir hissəsinə rəhbərlik edərək 27 oktyabrda Suqovuşan su anbarının ələ keçirilməsini elan edərək Euronewsa müsahibə verir. |
Babək Samidli atəşkəsdən sonra 23 noyabr tarixində Suqovuşan istiqamətində minaya düşərək şəhid olmuşdur. |
O, ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif olunmuşdur. |
Qərargahı (Bərdə) 1-ci Motoatıcı briqada 3-cü motoatıcı briqada 9-cu motoatıcı briqada 10-cu motoatıcı briqada 15-ci motoatıcı briqada 17-ci motoatıcı briqada Komandanları General-mayor Nizam Osmanov (2002-2014) General-mayor Hikmət Həsənov (2014-h.h) |
1-ci Ordu Korpusu (erm. |
1-ին բանակային կորպուս) — Ermənistan Ordusunun Sünik vilayətinin Gorus şəhərində yerləşən regional hərbi birləşməsi. |
Bu, Ermənistanın cənub-şərqindəki hərbi mövqelərini formalaşdırmağa kömək edir. |
Birinci Qarabağ müharibəsindən sonra ordu quruculuğunun inkişafı böyük hərbi hissələrin formalaşdırılması zərurətini ortaya qoymuşdu. |
Bu, 20 iyun 1996-cı ildə general Yuri Xaçaturovun təşəbbüsü ilə korpusun yaradılması ilə nəticələnmişdir. |
Korpusun tank heyəti "Tank biatlonu-2017" beynəlxalq müsabiqəsində iştirak etmişdir. |
2020-ci ilin sentyabrında korpusun bir bölməsi Rusiyada keçirilən "Qafqaz-2020" komanda-qərargah hərbi təlimində iştirak etmişdir. |
İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı korpus keçmiş Ağdərə rayonuna yerləşdirilmişdir. |
Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi bildirmişdir ki, korpus Ermənistanda ağ fosfordan istifadə edən üç bölmədən biridir. |
Komandirlər Aşağıdakılar korpus komandiri vəzifəsində çalışmışlar: General-polkovnik Yuri Xaçaturov (1996–1997) General-leytenant Manvel Qriqoryan (1996–2000) General-mayor Leon Yeranosyan (2000–8 oktyabr 2003) General-mayor Qaregin Qabrielyan (8 oktyabr 2003–20 iyul 2007) Polkovnik Poqos Poqosyan (20 iyul 2007–2010) G... |
1-ci Saturn mükafatı — Elmi Fantastika, Fentezi və Qorxulu Filmlər Akademiyası tərəfindən 1972-ci ilin ən yaxşı elmi fantastika,fentezi, qorxu filmi janrında olan filmlərə və orda iştirak etmiş sənətçilərə verilmiş mükafatdır. |
Mərasim 18 may, 1973-cü ildə baş tutumuşdu. |
Qaliblər və nominasiyalar Xarici keçidlər Elmi Fantastika, Fentezi və Qorxulu Filmlər Akademiyası Saturn Mükafatı: 1973 (IMDb) Arxivləşdirilib 2016-03-07 at the Wayback Machine |
Coğrafi yerləşməsi rayon mərkəzindən (Baymak): 39 km, ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sibay stansiyası): 28 km. |
Milli tərkibi 2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar üstünlük təşkil edir. |
Xarici keçidlər asmo-rb.ru — Başqırdıstan Respublikası Bələdiyyələr Şurasının rəsmi saytı |
1-ci Türkoloji Qurultay — qısametrajlı sənədli filmi. |
Film Azdövlətkinoda istehsal edilmişdir. |
Burada dünyada ilk dəfə Azərbaycanda Birinci Türkoloji Qurultayın keçirilməsindən bəhs edilir. |
Filmdə Səməd Ağamalıoğlu, Qəzənfər Musabəyov, Əli bəy Hüseynzadə və Hüseyn Cavid iştirak edirlər. |
Film dünyada ilk dəfə Azərbaycanda Birinci Türkoloji Qurultayın keçirilməsindən, türk xalqlarının yeni latın əlifbasını qəbul etmələrindən, qurultayın türk xalqları ədəbiyyatı və dil problemləri barədə yekdil qərarlar verməsindən söhbət açır. |
Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası. |
Memarlıq və İncəsənət İnstitutu. |
Azərbaycan bədii kinosu (1920-1935-ci illər). |
Həmçinin bax Azərbaycan filmlərinin siyahısı1926-cı ilin filmləri1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı |
Qüsursuz xidmətə görə" medalı — SSRİ Müdafiə Naziri, Daxili İşlər Naziri və Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədrinin 1958-ci il 25 yanvar tarixli birgə sərəncamı ilə yaradılmış medal. |
Qüsursuz xidmətə görə" medalı üç dərəcədən ibarətdir: I dərəcəli (20 il qüsursuz xidmət üçün) II dərəcəli (15 il qüsursuz xidmət üçün) III dərəcəli (10 il qüsursuz xidmət üçün) |
Rəşadət" ordeni — Azərbaycan Respublikasının ordenlərindən biri. |
Rəşadət" ordeni ilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçuları Azərbaycanın müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün və təhlükəsizliyinin təmin edilməsində xüsusi xidmətlərinə; əhəmiyyətli və ya strateji ərazinin, yaşayış məntəqəsinin, rayonun və ya şəhərin düşmən işğalından azad olunması ilə nəticələnmiş döyüş əməl... |
Rəşadət" ordeninin 3 dərəcəsi var. |
Orden döşün sol tərəfinə, Azərbaycanın digər ordenləri olduqda "Azərbaycan bayrağı" ordenindən sonra taxılır. |
Həmçinin bax "Rəşadət" ordeni ilə təltif edilənlərin siyahısı Xarici keçidlər Prezident üç general-leytenantı "Rəşadət" ordeni ilə təltif etdi, istefaya buraxdı |
Stalin mükafatı (Stalin adına mükafat) — SSRİ vətəndaşlarının elm və texnika, hərbi biliklər, ədəbiyyat və incəsənət, istehsalat işlərində metodların köklü təkmilləşməsi sahəsində əlmətdar fəaliyyətinə görə 1940–1954-cü illərdə həvəsləndirmə forması.20 dekabr 1939-cu ildə təsis edilib. |
Sonradan 1966-cı ildə təsis edilmiş SSRİ dövlət mükafatına bərabər tutuldu. |
Təsis edilməsi Stalin mükafatları (ilk variantda Stalin adına mükafat adlanırdı) SSRİ Xalq Komissarları Sovetinin iki qərarı ilə təsis edilib : " Stalin adına mükafat və təqaüd təsis edilməsi barəsində" — 20 dekabr 1939-cu ildə Stalinin 60 illik yubileyi münasibətilə qərar.. "Ədəbiyyat sahəsində Stalin adına mükafatın ... |
Ləğv edilməsi Stalinin şəxsiyyətinə pərəstişinə qarşı kampaniya zamanı Stalin mükafatları müvafiq olaraq SSRİ Dövlət Mükafatları ilə əvəz edildi. |
Hətta tarix kitablarında belə " Stalin Mükafatı "sözü əvəzinə " Dövlət Mükafatı " yazılırdı. |
Həmçinin bax İosif Stalin |
Vətənə xidmətə görə" ordeni — 7 noyabr 2003-cü ildə təsis edilmiş Azərbaycan Respublikasının ordeni. |
Azərbaycan Respublikasının üç dərəcədə "Vətənə xidmətə görə" ordeni aşağıdakılara görə verilir: — Azərbaycan Respublikasına sadiqliyə görə, vəzifə borcunu ləyaqətlə və vicdanla yerinə yetirməyə görə; — dövlət qulluğunda səmərəli fəaliyyətə, yüksək peşəkarlığa və xüsusi nailiyyətlərə görə; — milli dövlət quruculuğu işlə... |
Vətənə xidmətə görə" ordeninin yüksək dərəcəsi birinci dərəcə sayılır. |
Vətənə xidmətə görə" ordeninin hər üç dərəcəsi ardıcıllıqla verilir. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.